Hızla Yayılan Yavaş Şehirler

Tarih: 19 Eylül 2008 Kaynak: Spiegel, Strans.org, Slowmovement. com,
Matogmer.no, Treehugger Çeviren: Gizem Kahraman Derleyen: Zeynep Güney -
Arkitera..com

Yavaş Şehir Chiavenna

İtalya'nın 'Yavaş Şehir (Slow City)' hareketini destekleyenler, şehir
merkezlerinde araba kullanımını yasaklayarak ve McDonald's şubeleriyle
süpermarketleri kapatarak yaşanır kentler oluşturmaya çalışıyorlar.
Asya'ya
da sıçrayan bu akım, tüm Avrupa'da hızla yayılıyor.

Toskana'nın minik Chianti şehri, 1999 yılında ilk 'Cittá Slow'
[İtalyanca
yavaş şehir] kenti oldu, ardından Bra, Positano ve Orvieto geldi. Zamanla,
yavaşlık dalgası diğer şehirler arasında yayıldı. Artık İtalya'daki 42
Yavaş
Şehir'le birlikte, İngiltere, İspanya, Portekiz, Avusturya, Polonya ve
Norveç'te de birçok Yavaş Şehir var. Almanya'dan, aralarında Hersbruck,
Lüdinghausen, Schwarzenbruck, Waldkirch ve Überlingen'in de bulunduğu
bazı
şehirler, sadece 50.000'den az nüfusu olan kentlerin kabul edildiği
harekete
seçilebilmek için başvurdu.

Yavaş Şehir'in İtalya'da ortaya çıkmasına şaşırmamak gerek. 'La dolce
vita'nın [tatlı hayat] ülkesi İtalya, özelikle yemekle ilgili
geleneklerine
çok bağlı. İtalyanlar'ın dilleri bile yavaşlığa çok daha yatkın.

1991 - 2004 yılları arasında Orvieto'nun Belediye Başkanı olan Stefano
Cimicchi, bu görevinden sonraki birkaç yıl 'Slow Food (Yavaş Yemek)'un
başarılı konseptinden yola çıkılarak hazırlanan Yavaş Şehir hareketinin
başkanlığını yürüttü. Yavaş Şehir hareketi, küçük kentlerin geleneksel
yapılarını, sıkı kuralları dikkatle uygulayarak korumaları gerektiğini
savunuyor: Arabalar şehir merkezlerinden çıkarılmalı, insanlar sadece
yerel
ürünleri tüketmeli ve sürdürülebilir enerji kullanmalı. Bu küçük
şehirlerde,
süpermarket ya da McDonald's aramanın bir anlamı yok.

Cimicchi, 'Amacımız yaşanır şehirler yaratmak,' diyor, 'Tıpkı yazar
Italo
Calvino ve mimar Renzo Piano gibi, bir ütopya şehri konsepti üzerinde
çalışıyoruz'.

Yavaş Şehirler, ekoloji ve sürdürülebilirlik alanında bilimin son
buluşlarından da faydalanarak, Ortaçağ'dan ya da Rönesans Dönemi'nden
kalma
kentsel öğeleri korumaya çalışıyorlar. Eğer kentin bu amacına yardımcı
olacaksa, modern teknolojiye bile izin veriliyor. Mesela Cimicchi,
Orvieto'da sadece yayaların geçişine izin veren elektronik kapılar
kullanmak
istiyor. Pisa'da da benzer bir sistem var: Eğer kameralar parkmetrenin
süresinin dolduğunu tespit ederse, bir dakika ya da tüm gün de olsa, park
cezası kesiliyor.

Yavaş Şehirler'in Katı Kuralları
Yavaş Şehir bildirisi, gürültü kirliliğini ve trafiği kesmek, yeşil
alanları
ve yaya bölgelerini artırmak, yerel üretim yapan çiftçilerle bu ürünleri
satan dükkan ve lokantaları desteklemek ve yerel estetik öğeleri korumak
gibi, 50'den fazla taahhüt içeriyor. Yavaş Şehir olarak adlandırılmak ve
salyangoz logosunu kullanabilmek için de, şehrin önce kontrol edilmesi,
daha
sonra da dedektifler tarafından düzenli olarak denetlenmesi gerekiyor.

Bu bildiriye göre bir kentin Yavaş Şehir olup olmadığını belirleyen
hareket,
'Cittá Slow'un, genel kuralların belirtildiği bir manifestosu, bu vasfı
almak isteyen kentlerin imzaladığı kurum sözleşmesi, üye şehirler listesi
ve
bir yıllık toplantı programı bulunuyor.

Bu hareketin en önemli etkenlerinden biri de, kentsel yaşamdaki yoğun
tempoyla mücadeleye hız kazandırıyor olması. İtalya'nın Yavaş Şehir
yöneticileri yılda bir kez buluşarak, notlarını karşılaştırıyorlar ve yeni
inisiyatifler getiriyorlar. Urbino Üniversitesi de, geçenlerde bir anlaşma
imzalayarak hareketin resmi danışmanı oldu.

Kasım 1999'da Orvieto'da hazırlanan sözleşmeye göre Yavaş Şehirler'in
şu
şartları sağlaması gerekiyor:

1 - Etrafını çevreleyen bölgenin ve kentsel düzenin niteliklerini korumak
ve
geliştirmek için, yeniden kullanma tekniklerini araştırarak, çevresel
politikalar uygulaması,

2 - Toprağın işgali için değil, kullanımının geliştirilmesi için, işlevsel
bir altyapı politikası yürütmesi,

3 - Çevrenin ve kent düzeninin kalitesini geliştirmek için teknoloji
kullanımını teşvik etmesi,

4 - Doğal, çevreyle uyumlu tekniklerin kullanımıyla üretilen yiyecek
maddelerinin tüketimini desteklemesi, genetik yapısıyla oynanmış ürünleri
hariç tutarak, Slow Food Ark ve Presidia projeleriyle işbirliği
içerisinde,
zor durumlar için gereken tipik ürünlerin üretilmesi,

5 - Bir bölgenin kültür ve geleneklerinin korunarak, simgeselleşmesine
katkıda bulunup, yerli üretimi teşvik etmesi ve tüketicilerle, kaliteli
üreticiler ve satıcılar arasında doğrudan temas kurulabilmesi için tercih
edilebilir ortamlar ve mekanlar yaratmayı desteklemesi,

6 - Konukseverlik kalitesini ve yerel toplum ile onun belirli özellikleri
arasında gerçek bir bağ kurmayı desteklemesi, bir şehrin kaynaklarının
eksiksiz ve yaygın olarak kullanımını önleyen fiziksel ve kültürel
engelleri
kaldırması,

7 - Gençlerin ve okulların sistematik bir biçimde lezzet eğitimiyle
tanışmasına özel bir dikkat göstererek, yalnızca iç işletmecilerinin
değil,
bütün vatandaşlarının Yavaş Kent'te yaşadıklarına dair farkındalıkları nı
sağlaması.

Bra'da Yeni Bir Yaşam Tarzı
Yavaş Şehirler'den biri olan Bra'nın Belediye Başkan Vekili Bruna
Sibille,
küreselleşmeye karşı hareket etmenin kolay olmadığı günümüzde, bir kenti
yönetmenin en iyi yolunun yavaşlık felsefesi olduğunu söylüyor: 'Yavaşlık
hareketi, önceleri iyi yemekler yiyip içmek isteyen birkaç kişinin fikri
olarak ortaya çıktı. Fakat, her şeyi daha az telaşla ve daha az homojenize
bir tutumla yapmanın faydaları hakkındaki tartışmalar giderek daha geniş
bir
alana yayıldı.'

Bra'da da diğer Yavaş Şehirler'de olduğu gibi, tarihi kent merkezinde
araba
kullanımı, süpermarketler ve parlak reklam ışıkları yasaklandı. Elişleri
ya
da özel yetiştirilmiş yiyecekler satan küçük aile işletmeleri, en iyi
ticaret birimleri haline geldi. Belediye binası, Piedmont bölgesinin tipik
bal rengi sıvası kullanılarak onarılıyor. Okullarda çocuklara yerel
üreticiler tarafından yetiştirilen organik meyve ve sebzeler servis
ediliyor.

Fazla çalışmanın zararlarından korunmak amacıyla, Bra'daki bütün küçük
marketler Perşembe ve Pazar günleri kapatılıyor. İnsanlar bürokratik
işlerini, Cumartesi sabahı açılan Belediye'de acele etmeden
halledebiliyorlar. Sibille, 'Böylece yavaş yavaş yeni bir ortam, yeni bir
hayat anlayışı oluşturuyoruz, ' diyor.

'Bir şeyi netleştirelim: Yavaş Şehir olmak, her şeyi durdurup zamanı geri
almak anlamına gelmiyor,' diye vurguluyor Bruna Sibille, 'Müzelerin
içerisinde yaşamak istemiyoruz, tek istediğimiz modern ile geleneksel
arasında, kaliteli yaşamı destekleyen bir denge oluşturabilmek' .